جعفرتوفيقي در دانشگاه
نفيسه زارعكهن
آخرين تصويري كه از جعفر توفيقي در يادهاست، (جداي از حضور او در قاب رسانهها) حضورش در دو سال پاياني دولت خاتمي به عنوان وزير علوم در ساختمان وزرات علوم است.
وي كه اكنون چهار سال است از پست وزارت خداحافظي كرده گذران روزهاي خود را چنين به تصوير ميكشد: «من قبل از پايان دولت آقاي خاتمي هم عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس بودم و كار اصليام تدريس و تحقيق بوده و هست. بنابراين الان هم در دانشكده مهندسي شيمي دانشگاه تربيت مدرس به تدريس و راهنمايي دانشجويان دكترا و كارشناسي ارشد براي پاياننامههايشان مشغولم.»
اما اين همه كارهايي كه توفيقي اين روزها انجام ميدهد نيست كه او علاوه بر اين با دبيرخانه شورايعالي انقلاب فرهنگي، مجمع تشخيص مصلحت نظام، برخي مجلات و نشريههاي پژوهشي همكاري ميكند و عضو هيات امناي دانشگاههاي دولتي و غيردولتي مثل دانشگاه تهران و موسسه آموزش عالي غيردولتي ارس هم هست.
پس اينها منابع درآمد شما هستند؟
خير. منبع درآمد من تنها حقوق دانشگاه است و باقي اين فعاليتها جانبي و افتخاري است.
توفيقي كه پيش از وزارت مناصبي همچون مدير گروه دانشكده شيمي، معاونت آموزشي دانشگاه تربيت مدرس و البته وزارت علوم را هم عهدهدار بوده است، در خصوص اينكه به كدام يك از مشاغلش علاقه بيشتري داشته ميگويد: «حسن مشاغلي كه من تاكنون داشتهام اين بوده كه همه از يك جنس و مقوله و در راه توسعه علمي و آموزشي بودهاند، لذا نميتوانم بگويم كدام را بيشتر دوست دارم.»
در دوره وزارت علوم شما با فعال كردن كميتههاي انضباطي طرحي را پيشنهاد داديد كه طي آن ديگر با دانشجويان برخورد قضايي نشود! اما اين روزها ميبينيم كه هر دوي اين موارد توامان رخ ميدهد. با توجه به اين مساله آيا باز هم احساستان نسبت به دوره وزارت و فعاليت در وزارت علوم مثبت است و دوستش داريد؟
بله. البته بايد بگويم مساله كميتههاي انضباطي مربوط به دوره مسووليت من تنها نبود، بلكه در كل دوره قبل مطرح شد.
در اين طرح نگاه مديران اين بود كه بايد مسايل دانشجويي را پيگيري كرد و تا جايي كه ممكن است آنها را به قوه قضائيه و نيروي انتظامي ارجاع نداد، بهخصوص زماني كه پاي فعاليتهاي دانشجويي و انجمنهاي دانشجويي در ميان است. در واقع ديدگاه حاكم در وزارت علوم آن دوره مخالفت با برخورد قضايي با دانشجويان فعال در دانشگاهها بود.
اما بهرغم آييننامه مصوب شما در آن دوره هم با دانشجويان برخورد قضايي و كميته انضباطي بهطور توامان بود؟
ما در آن دوره هم موافق نبوديم و الان هم با برخوردهايي كه با دانشجويان صورت ميگيرد موافق نيستيم.
پس چرا چنين برخوردهايي ميشد؟
ايدهآل ما چنين چيزي نبود و حتي با مسوولان انتظامي و قوه قضائيه هم جلساتي را براي پيگيري وضعيت دانشجويان انجام داديم و سعي داشتيم اين ديدگاه حاكم شود كه براي دانشجو پرونده قضايي باز نشود، اما متاسفانه تا درصد بسيار زيادي اين خواسته برآورده نشد و آنچه ما ميخواستيم صورت نگرفت.
توفيقي احساسش را در مواجه با اخبار دانشجويي كه اين روزها منتشر ميشود ناخوشايند ميخواند. «هر شرايطي كه در آن دانشگاهها محدودتر شوند ناخوشايند است؛ فضاي فعاليت دانشجويي نبايد تنگ و باريك و محدود به سلايق فردي باشد، هر چند كه بخشي از آن مورد پسند نباشد.»
شما گفتيد از مشاغلتان راضي بودهايد آيا اگر دولت تغيير كند يا پيشنهادي شود باز هم حاضر به بازگشت به شغل دولتي هستيد؟
هدف اصلي من خدمت به كشور بوده است. از ابتدا هم كه در دانشگاه فعاليت ميكردم بهرغم اينكه گرايشم بيشتر به تدريس و تحقيق بود به كارهاي اجرايي جواب منفي ندادم.
وي اگرچه به كار معلمي علاقهمند است اما معتقد است نميتوان از مسووليتهاي اجرايي كه پيشنهاد ميشود سر باز زد چون تكليف هستند.
«اگر تكليف نباشد من تدريس را ترجيح ميدهم اما اگر نياز به من باشد دريغ نميكنم.»
توفيقي اما كانديداتوري مجلس را در زمره اين نياز و بازگشت به دولت نميخواند چرا كه برنامهاي براي اين كار در نظر نداشته و ندارد. براي او هنوز مشكلي در دانشگاه پيش نيامده است و از همين رو است كه از سعهصدر رئيس دانشگاه تربيت مدرس سخن ميگويد.
اما آقاي كديور از همين دانشگاه اخراج شده است؟
ايشان اخراج نشدهاند منتقل شدهاند.
ولي خودشان معتقدند به نوعي اخراج صورت گرفته. ضمن اينكه نبستن قرارداد با آقاي حجاريان را هم در همين زمينه ارزيابي ميكنند؟
من با تنگنظري موافق نيستم و معتقدم مسوولان بايد رعايت كنند چرا كه محيط دانشگاه محيط بازي است. اما خب تا به حال براي من مشكلي پيش نيامده است.
توفيقي 51 ساله از زندگياش هم رضايت دارد وقتي كه در جواب آخرين سوال ميخندد و ميگويد: «الحمدالله از زندگيام راضيام. خانواده خوب و فرزندان خوب! من فوقالعاده راضيام.»