نخستين تجربه راه‌اندازي فروشگاه زنجيره‌اي بعد از انقلاب، در زمان حضور شما در وزارت بازرگاني دولت دوم آقاي هاشمي اتفاق افتاد. اين طرح منتقدان زيادي داشت اما دولت به شدت از آن طرفداري كرد تا در نهايت رئيس‌جمهور وقت در مراسم افتتاح نخستين شعبه آن حضور يافت. راه‌اندازي فروشگاه زنجيره‌اي رفاه، در اثر ضرورت بازنگري نظام توزيع كالا صورت گرفت يا دولت به دنبال پايان بخشيدن به سلطه بازار سنتي بر اقتصاد ايران بود ؟

طرح راه‌اندازي فروشگاه زنجيره‌اي رفاه، ساخته و پرداخته سازمان برنامه و بودجه و به طور مشخص ستاد تنظيم بازار با مديريت آقاي محمد هاشمي بود.....

گفتگو با طهماسب مظاهري رييس كل بانك مركزي

رييس كل بانك مركزي پس از ابلاغ بسته بانك مركزي درباره برخي تغييرات توضيح داد. او هدف اصلي بانك را تامين نقدينگي هدف تامين نقدينگي سالم نرخ قانوني سپرده هاي بلند مدت براساس بسته نظارتي كاهش يافته است.....درست است كه نقدينگي عامل تورم است اما اين را هم بايد در نظر داشت كه توليد نياز به نقدينگي دارد.اگر قرار باشد تمثيلي به كار برم نقدينگي در اقتصاد همانند فشار خون براي بدن است.كاهش يا افزايش فشار مشكلاتي را به دنبال دارد بنابراين بايد تلاش كرد در حد متعادلي حفظ شود.نقدينگي هم همين طور است.ما اين را مي‌دانيم كه نسبت پايه پولي در نقدينگي 14 درصد است اين درصد در مقايسه با ساير كشورها بسيار بالا است.نسبت پايه پولي در نقدينگي نشان دهنده سلامت نقدينگي است.ما به دنبال اين هستيم كه روند رشد

نگاه به سرمايه‌داري در ايران نه‌تنها در ميان  عامه مردم و روشنفكران كه حتي گاهي در ميان طيف سرمايه‌دار هم نسبت به نظام اقتصاد بازار  آزاد منفي است. موسي‌غني‌نژاد اقتصاددان بروز چنين تفكري را در قشرهاي مختلف اجتماعي ايران برآيند سياست‌ها و ساختاري مي‌داند كه از تمام ابزارها براي نشر رويكرد ضد سرمايه‌داري استفاده مي‌كند چنانچه در ذهنيت گروه سرمايه‌دار هم نوعي بدبيني به اين رويكرد ديده مي‌شود. گفت‌وگو با غني‌نژاد نگاه به سرمايه‌داري در ايران نه‌تنها ...

گفت‌وگو با دكتر فرشاد مومني

فرشاد مومني جزو اقتصادداناني است كه در يك سال گذشته دو بار با رييس‌جمهور ديدار كرده، بار اول در قالب نشست امضاكنندگان نامه 57 اقتصاددان و بار ديگر به منظور بررسي طرح تحولات اقتصادي. با او به صحبت درباره انگيزه حضورش در اين نشست و آنچه كه در جلسه 210 دقيقه‌اي رييس‌جمهور با اقتصاددانان مطرح شد به گفت‌وگو نشسته‌ايم...

گفت‌وگو با اكبر كميجاني

اكبر كميجاني از معدود اقتصاددانان ايران است كه سال‌ها در عرصه نظر و عمل حضور جدي داشته است. تصدي معاونت اقتصادي بانك مركزي در كنار كرسي استادي دانشگاه تهران از او چهره‌اي ساخته كه از سوي بسياري اظهارنظرها و مقاله‌هاي علمي او جدي گرفته مي‌شود. كميجاني از چهره‌هاي برجسته اقتصادي بود كه در نشست رييس‌جمهور با اقتصاددانان شركت كرد. وقتي از او درباره دستاوردهاي نشست مي‌پرسيم، پاسخ مي‌دهد انتظار خارق‌العاده نداشته باشيد، همه چيز از قبل در اين‌باره مشخص بود....

يكي از چهره‌هاي برجسته امضاكننده نامه اقتصاددانان به احمدي نژاد حاضر به پذيرش دعوت دولت از اقتصاددانان براي هم‌انديشي بيشتر درباره طرح تحول اقتصادي نشد و در جلسه حضور نيافت. او در اين گفت وگو از دلايل نرفتن خود مي‌گويد و در ادامه به نقد آنچه كه رييس جمهور در ذهن تحت عنوان طرح تحول اقتصادي دارد مي‌پردازد. تدوين‌كننده برنامه چهارم از اين زوايه ادعاي طراحان را درباره شباهت طرح با برنامه چهارم رد مي‌كند....

محمد طاهری - قرار گفت‌وگو با سرپرست وزارت امور اقتصادي و جدي‌ترين گزينه رئيس‌جمهور براي فرماندهي اقتصاد ساعت 23 گذاشته مي‌شود، زماني كه به‌جز او و محافظانش هيچ‌كس در ساختمان قديمي وزارت اموراقتصادي نيست.آن چه گفت‌وگو با دكتر حسين صمصامي را جذاب مي‌كند، صراحت بي‌نظير او در بيان ديدگاه‌هايش است كه شايد به دليل سابقه او در تحليل‌گري مطبوعات است.حسين صمصامي كه دانش آموخته خالص مكتب دانشكده اقتصاد دانشگاه شهيد بهشتي است از ساعت 15: 23 تا يك ساعت پس از نيمه شب، فراز و نشيب‌هاي اقتصاد ايران از سال‌هاي تعديل، تثبيت و اصلاحات را روايت‌گري مي‌كند تا در پايان گفت‌وگو اين نكته را تاييد كند كه در تمام سال‌هاي گذشته نهادگرا بوده و از اين دريچه به نقد جدي سياست‌هاي اقتصادي دو دولت سازندگي و اصلاحات پرداخته است.دومين وزير احتمالي امور اقتصادي و دارايي دولت نهم كه پس از خداحافظي پرسروصداي دكتر داوود دانش جعفري، رسما سكان فرماندهي اقتصادي ايران را در دست گرفت، همچون رئيس دولت نهم سياست انتقاد از خود را در پيش مي‌گيرد و هدايت‌گري و مديريت سه سال گذشته سازمان‌هاي امور مالياتي، گمرك و سيستم بانكي را به چالش مي‌‌كشد. بدين جهت بايد او را همراه و همگام با محمود احمدي‌نژاد دانست كه اعتقاد جدي به لزوم تحول در مثلث ماليات، گمرك و بانك‌ها دارد.اين گفت‌وگو بر اساس آنچه سرپرست وزارت امور اقتصادي با صراحت بيان مي‌كند، حاوي نكات ريز و درشتي از برنامه‌هاي آينده دولت نهم براي ايجاد تحول اقتصادي است كه دكتر صمصامي بيان مي‌كند.اگر در سال‌هاي دور، خواننده نشرياتي همچون روزنامه سلام يا مجله بيان بوده‌ايد، بايد با نام مستعار «ح- اقتصادي» آشنا باشيد كه در دولت سازندگي، سياست تعديل را به چالش مي‌كشيد و در دولت اصلاحات از ناهماهنگي ميان سياست‌گذاران اقتصادي سخن مي‌گفت.«ح- اقتصادي» كسي نيست جز حسين صمصامي مرد 41 ساله‌اي كه زاده نجف اشرف است و محمود احمدي‌نژاد قصد دارد در يك سال و نيم آينده او را بر كرسي مهم‌ترين وزارتخانه اقتصادي‌اش بنشاند.آيا حسين صمصامي اقتصاددان نهادگرايي كه به شدت طرفدار برقراري سازوكارهاي اقتصاد اسلامي در ايران است، از مهم‌ترين آزمون سياسي – اقتصادي زندگي‌اش، راي اعتماد خواهد گرفت. بايد ايستاد و چالش او و رئيس دولت را با نمايندگان مجلس هشتم نظاره كرد.

اگر هر اتفاقي جز اين مي‌افتاد، مي‌بايست يا به نظام خلقت، نظم و قانون مهندسي اين نظام شك مي‌‌كرديم، يا به معجزه هزاره سوم به‌راستي ايمان مي‌آورديم و معترف مي‌شديم كه خرق‌عادتي پديد آمده و بشريت، تحت تاثير نيروهاي ماوراءالطبيعه، راهي متفاوت از همه اعصار پيشين در پيش گرفته است. اما متاسفانه اين بار نيز چنين نشد و سركنگبين از صفرا – مثل هميشه – كاست و روغن بادام نيز كار خود را كرد.سه سال پيش همه ناظران اعم از آنها كه درس اقتصاد خوانده بودند يا نه، براساس بديهيات علم اقتصاد پيش‌بيني كردند كه با  كاهش سرمايه‌گذاري...

گفتگوي شهروند امروز با معاون وزير نيرو در امور برق

پانزده سال طول كشيده بود تا سهميه‌بندي  برق را فراموش كنيم. پرويز فتاح نخواست اما فراموش شود. پس نامش به جيره‌بندي برق الصاق مي‌شود كه او وزير خاموشي شده است. وقتي خواستيم پاسخ دغدغه‌هاي مردم را از زبان او بشنويم مشاور و مديركل روابط عمومي‌اش خبر از موافقت آقاي وزير داد و به بهانه همين موافقت نوشتن از خاموشي را به تعويق انداخت. حالا چه آقاي وزير تصميماتش را تغيير داده باشد چه قول مديركل‌اش محلي از اعراب نداشته باشد اتفاق ويژه‌اي نيفتاده است. خاموشي را نمي‌توان پنهان كرد كه كسي از آشكار كردن ابعادش هراس داشته باشد...

موضوع اصلاح قيمت حامل‌هاي انرژي جزو موضوعاتي است كه از سال‌هاي نخست پيروزي انقلاب، مورد توجه سياست‌گذاران اقتصادي کشور قرار داشته وبه اشكال مختلف تفسير و تعبير شده است. بررسي سياست‌هاي دولت در زمينه قيمت حامل‌هاي انرژي در وهله اول نياز به بازخواني پيشينه و گذشته موضوع دارد که در اين نوشته پس از اين که نگاهي به گذشته آن خواهم داشت، به بررسي چالش‌ها و مشكلاتي كه در شرايط كنوني مي‌تواند پيش روي سياست‌گذاران قرار گيرد، خواهم پرداخت.

پادشاهي سعودي، اين هفته كارگردان نفت است. ملك عبدالله، حالا پس از كارگرداني پروژه گفت‌وگوي بين مذاهب، توليدكنندگان و مصرف‌كنندگان بزرگ انرژي را به جده دعوت كرده تا از اين آشفته‌بازار نفت، ناني براي عربستان گرم كند. ظاهرا قرار است عربستان در اين اجلاس افزايش توليد نفت خود را به ميزان 200 تا 500 هزار بشكه در روز اعلام كند، اقدامي كه پيش خبرش واكنش نماينده ايران در هيات عامل اوپك را در پي داشته است كه هرگونه تغييري در ميزان توليد نفت كشورهاي عضو اوپك بايد در اين سازمان بررسي و تصويب شود....

گفت وگو با مسعودميركاظمي وزير بازرگاني

محمد طاهري- به نظر مي‌رسد روزهاي پرحاشيه‌اي را سپري مي‌كنيد. بحث استيضاح و زير سوال رفتن بخشي از برنامه‌‏هايتان، مثل تنظيم بازار، تعامل با اصناف وگراني. كمي خسته به نظر مي‌رسيد آقاي وزير. ‏

كار مداوم در وزارتخانه‌اي مثل وزارت بازرگاني خستگي هم به دنبال دارد. بحث اصلي استيضاح ‏نيست. استيضاح حق نمايندگان مردم است ومن از اين نكته خوشحال مي‌شوم كه عرصه استيضاح، محل بيان ‏واقعيت‌هايي درمورد اقتصاد كشور باشد. اما استيضاح يك وزير از مجموعه وزراي اقتصادي يك كابينه به ‏بهانه گراني وتورم، برخاسته از اهدافي است كه نمي‌دانم اين اهداف چيست. با خودم فكر مي‌كنم يعني مسبب ‏همه گراني‌ها وزيربازرگاني به تنهايي بوده است؟بحث تورم وگراني، ريشه در ساختار اقتصادي كشور دارد ‏ومحاكمه كردن يك وزير،

محمد طاهری- فرهاد رهبر كه خروجي پرسروصدا از سازمان مديريت

وبرنامه ريزي داشت،با سروصداي زياد به دانشگاه تهران آمد تا جاي تنها رئيس روحاني تاريخ دانشگاه تهران را بگيرد.

او يك هفته پس از حضور دردانشگاه تهران،درنشستي مطبوعاتي رودرروي خبرنگاران قرار گرفت ودر مورد  دليل پذيرش  پست رياست دانشگاه تهران كه رده‌اي پايين‌تر از پست قبلي او دارد، بي‌پرده گفت «چه كسي گفته است پست رياست دانشگاه تهران كم‌تراز رياست سازمان مديريت وبرنامه‌ريزي است؟هركسي مي‌تواند وزير علوم شود اما هركسي نمي‌تواند رئيس دانشگاه تهران باشد.»اظهارات فرهاد رهبر كه اين روزها روزه سكوت 15 ماهه‌اش را شكسته است،نشان مي‌دهد رئيس جديد دانشگاه تهران دردومين مرحله از تجربه مديريتي‌اش در دولت نهم، با كسي تعارف ندارد حتي با وزيرعلوم.فرهاد رهبر كه پيش ازاين درپست‌هايي نظير معاونت اطلاعات اقتصادي وزارت اطلاعات و رياست سازمان مديريت وبرنامه‌ريزي فعاليت داشته، به سياسي‌ترين دانشگاه ايران پا گذاشته است.دانشگاه تهران با تمام حاشيه‌ها وجنجال‌هايش مي‌تواند عرصه تازه‌اي براي محك توان مديريتي اقتصادداني باشد كه زماني وظيفه مبارزه با مفاسد اقتصادي را عهده‌داربود وزماني ديگر قصد داشت بودجه را عملياتي كند.قرار گفت وگو،دوبار تغيير مي‌كند ودرنهايت رئيس جديد دانشگاه تهران درشامگاه روزدهم اسفندماه،با اين شرط كه پرسش‌ها به موضوع استعفايش از سازمان مديريت ختم نشود،تن به گفت‌وگو مي‌دهد.فرهاد رهبركه درابتداي تشكيل دولت نهم دردسته نزديكان رئيس دولت قرار داشت،به دليل اختلافاتي كه با محمود احمدي‌نژاد پيدا كرد،با نوشتن نامه‌اي انتفادي،از پست رياست سازمان مديريت وبرنامه‌ريزي استعفا كرد.استعفاي او كه انعكاس زيادي دررسانه‌ها داشت،منجربه گسترش دامنه انتقاد ازدولت شد.با وجود قولي كه به رئيس دانشگاه تهران مي‌دهم،اورا راضي به گفت وگو درمورد دو مقطع حساس مديريتي‌اش مي‌كنم ودرپايان از او قول مي‌گيرم فرصتي دراختيار ديگر همكارانم قرار دهد تا با او درمورد برنامه‌هايش  براي اداره دانشگاه تهران گفت‌وگو كنند.فرهاد رهبركه دربدو پذيرش پست مديريتي  دانشگاه تهران،به سوگ مادرنشست،هنوز لباس عزا به تن دارد.

پرونده حضور توماس شلينگ درايران

محمد طاهري- مرد ۸۶ساله اي كه دوسال پيش به دليل سال ها مطالعه وتحقيق درمورد نظريه بازي ها موفق به دريافت نوبل اقتصاد شد،به يادماندني وغرورآميزبود.يك روز پس از سخنراني رسمي اش دردانشگاه صنعتي شريف، اورا سرساعت چهاربه اتاقي شيك وتميز راهنمايي كردند تا به چند پرسش كوتاه پاسخ دهد.پاسخي كه حتي درقالب 30دقيقه زمان،براي او دشواربه نظرمي رسيد.پس از30 دقیقه گفت وگو با برنده نوبل اقتصاد درسال 2005،با درک این موضوع که استاد 86 ساله اقتصاد خسته است ورمقی برای ادامه بحث ندارد،اورابا انبوهی از پرسش های طرح نشده ترک می کنیم.

مونامشهدي رجبي-منصور بيطرف-وحيدوحيدي-

رهام وزيري-ابوالحسن وفايي وگفت وگوي محسن يعقوبي با مسعود نيلي

چراغ برداشت‌هاي بي‌رويه از حساب ذخيره ارزي كه قرار بود تكيه‌گاه باثبات اقتصاد ايران باشد، از مدت‌ها پيش قرمز شده و صداي آژير هشدار كارشناسان كه معتقدند هزينه كردن درآمدهاي نفتي عواقب وخيمي براي اقتصاد ايران دارد، در هاي و هوي بداهه‌نوازي‌هاي دولت اصول‌گرا گم شده تا نقدينگي به بيشترين حد خود در طول سال‌هاي گذشته تكثير شود. حساب ذخيره ارزي كه روزي با هدف ثبات‌سازي اقتصاد ...

نشست فوق‌العاده سران اوپك به همراه بلندپايه‌ترين مقامات كشورهاي عضو اين سازمان، دو سال با تاخير در پايتخت عربستان سعودي در حالي برگزار شد كه فاصله بهاي نفت تا رسيدن به يكصد دلار در بازارهاي بين‌المللي بسيار كوتاه است.هفت سال پيش از اين، سمپوزيوم سران اوپك به ميزباني كاراكاس برگزار شد و مطابق با برنامه سازمان بايست سومين نشست فوق‌العاده در سال 2005 ميلادي اتفاق مي‌افتاد كه اين تاخير گويي فرصتي بود براي محمود احمدي‌نژاد و وزير نفت جديدش تا در سخت‌ترين شرايط اقتصادي داخلي و هرچه پررنگ‌تر شدن تحريم‌هاي غرب عليه جمهوري اسلامي در كشوري هم‌پيمان با ايالات متحده، سران اوپك را به عدالت‌ورزي فراخوانند...

از ابتداي برنامه چهارم توسعه سند بودجه تبديل به يك برش يكساله از برنامه‌هاي توسعه شد و بحث بودجه برنامه‌اي مطرح گرديد، با توجه به اينكه ما برنامه‌هاي توسعه پنج‌ساله تدوين كرديم، الزامات تدوين يك بودجه با رويكرد برنامه‌اي در اقتصاد كشور چيست؟

كشور ما اساسا نيازمند برنامه‌ريزي است و از آنجايي كه اكثر بنگاه‌هاي اقتصادي ما برنامه بلندمدت و ميان‌مدت براي خود تعريف نمي‌كنند و جامعه نيز به برنامه‌ريزي توجه چنداني ندارد يك دستگاه مستقلي بايد براي كل اقتصاد برنامه‌ريزي انجام دهد زيرا 80 درصد درآمد ما وابسته به نفت است و اين درآمد عمده در اختيار دولت قرار مي‌گيرد. پس براي هزينه كردن و تخصيص اين درآمد حتما بايد يك برنامه مدون و اصولي تنظيم شود، زيرا جامعه به خودي خود برنامه‌پذير ...

شيوه جديد بودجه‌نويسي در گفت‌وگو با محمد ستاري‌فر

اصلاح نظام بودجه‌ريزي در سه مقطع پس از انقلاب مورد توجه قرار گرفت. اين سه مقطع را مي‌توان مصادف با سه برنامه توسعه قرار داد. با تدوين برنامه چهارم مي‌توان گفت ضمن تعقيب اين اصلاح ساختار خط‌ومشي و مبناي معين براي اصلاح ساختار بودجه تعيين شد به طوري كه ماده 138 به صراحت بر ؟ روش بودجه‌ريزي از شيوه كنوني به عملياتي تاكيد دارد، بر اين اساس مي‌توان گفت تعيين روش فوق وجه افتراق دوره چهارم با دوره قبلي است. اما سوال اين است كه چه ضرورت‌هايي موجب شد الگوي عملياتي براي نظام بودجه‌ريزي از بين الگوهاي موجود انتخاب شود و چرا در برنامه چهارم بر اصلاح ساختار نظام بودجه‌ريزي تاكيد زيادي شد تا جايي كه در 17 ماده اين موضوع مورد اشاره قرار گرفته است؟

پاسخ به سوال شما نيازمند تعريف بودجه است. آنچه از بودجه در اذهان مسوولان نقش بس....

نگاهي به بودجه سال آينده

بودجه در هر كشور نمايانگر آيينه حكمراني حاكمان آن كشور است. بودجه ايران هم از اين اصل مستثني نيست. گرچه نگاه حاكمان هيچ‌گاه متوجه اين مساله نبوده است. تغيير در نظام بودجه‌ريزي همواره از سوي دولت و در برنامه‌هاي مختلف تعقيب شده اما سرانجام آن نيمي‌از خواسته‌ها هم نبوده است. هر دولتي طرحي در انداخته و رفته تا نوبت به دولت محمود احمدي‌نژاد رسيد. دولتي كه بر خلاف دولت قبلي نمي‌خواهد بر دوش تجربه گذشتگان سوار شود. اين دولت مي‌‌خواهد چرخ را خود اختراع كند. پس عجيب نيست وقتي كه مي‌گويد تبصره‌ها و رديف‌ها را حذف مي‌كند. خبري كه در تيرماه و در جلسه مشترك دولت و مجلس اعلام شد آبان رنگ واقعيت گرفت....

درشماره جديد "شهروند امروز به نقدشيوه ابداعي دولت نهم براي بودجه نويسي پرداخته شده است.دراين پرونده ويژه، گفت وگوهايي با سه رييس سازمان مديريت وبرنامه ريزي دولت هاي محمد خاتمي يعني محمد علي نجفي،محمد ستاري فر وحميدرضا برادران شركا داشته ايم.سه رييس سابق سازمان مديريت وبرنامه ريزي،دولت نهم را به دليل عقب گرد تاريخي درشيوه بودجه نويسي به شدت مورد انتقاد قرار داده اند.نجفي از بازگشت بودجه نويسي به شيوه هاي مرسوم درغهد قاجار ياد كرده،ستاري فر آن را بازگشت تاريخي اعلام كرده وبرادران شركا نيز آن را بودجه پارتيزاني خوانده است.

 دولت اصول‌گراي محمود احمدي‌نژاد در ميانه‌هاي عمر پر فراز و نشيب خود، براي مهار قيمت‌ها و كنترل تورم به گردنه‌اي رسيده است كه رئيس كل بانك مركزي آن مي‌گويد: «نرخ رشد نقدينگي در تير و مردادماه 86، وارد مرز هشداردهنده شده است و بايد آن را كنترل كرد.»سكاندار بانك مركزي در حالي آژير قرمز نقدينگي و تورم را به صدا درمي‌آورد كه از مدتي پيش، زعماي اصول‌گرا در مجلس هفتم نيز نسبت به سياست‌هاي اقتصادي دولت، ابراز نگراني كرده‌اند. زعما ترس از اين دارند كه هجوم ملخ‌هاي نقدينگي و بيدار شدن غول تورم، نه تنها فرصت مهرورزي و عدالت‌گستري مجدد محمود احمدي‌نژاد كه فرصت اصول‌گرايي در ميدان بهارستان را هم از آنها بگيرد.براي مردم، همان‌ها كه رئيس دولت، خود را خاك پا و نوكر آنها مي‌داند، نماگر و شاخص و جدول و چارت هيچ اهميتي ندارد. آنها هر روز كه به خيابان مي‌روند، خود را در برابر لوبياي سحرآميز قيمت‌ها مي‌بينند كه از سمت چپ نمودارهاي اقتصادي بانك مركزي در حال صعود به بي‌نهايت اقتصاد ايران است.....

گفت‌وگو با دكتر فرشاد مومني

«توماس هابز» در قرن 17 با هدف خدمت به امنيت و آزادي، «لوياتان» را پاسخي قانع‌كننده به ناامني‌هاي آن زمان انگلستان دانست. اين مدل به تناسب تعاملات دنياي غرب به شرق رسيد. اما در اين منطقه قلب ماهيت شد زيرا به جاي توليد امنيت به ابزاري براي خشونت و سركوب تبديل شد و استمرار حاكميت مطلق دولت‌ها در اين منطقه به خصوص بخش خاورميانه‌اي آن همچنان استمرار دارد. آيا اين ...

درخشش طلاي سياه در هفته‌اي كه گذشت بار ديگر در چشم دولتمردان صاحب نفت انعكاس يافت. اخباري كه در جهان مخابره مي‌شد گوياي عبور بهاي هر بشكه نفت خام از مرز 90 دلار بود و اين دولت‌هاي رانتير بودند كه از شوق سير صعودي سياسي‌ترين كالاي جهان دست‌هاي حريص خود را گرم مي‌كردند. جهان امروز اما تجربه سه شوك نفتي را پشت سر گذارده است. اول بار جنگ شش روزه اعراب و اسرائيل بود كه در پنجم ژوئن 1967 آغاز شد......

گفت‌وگو با دكتر محمد مهدي بهكيش

از آنجايي كه نزديك به30 درصد درآمد ايران از صدور ماده خامي به نام نفت به دست مي‌آيد دولت ايران در فهرست دولت‌هاي رانتير قرار دارد با اين تعريف و با توجه به ادبيات اقتصادي دولت‌هاي رانتيركه مدل‌هاي توسعه در اين كشورها معمولا مدل‌هاي دموكراتيكي نيستند و دولت از جامعه مدني فاصله مي گيرد شما رابطه ميان نفت و دموكراسي را در ايران چطور مي‌بينيد؟

در كشور نفت‌خيزي مثل ايران نزديك به 30 درصد توليد ناخالص داخلي تحت تاثير درآمدهاي نفتي است كه با افزايش قيمت نفت اين نسبت نيز در حال افزايش است ودرآمدهاي نفتي مستقيما در دست دولت قرار مي‌گيرد . در نتيجه دو عامل بسيار مهم در اختيار دولت قرار دارد، يكي آنكه بخش عمده‌اي از  درآمد بودجه درامد نفت است و باتوجه ...

معرفي اعضاي شوراي عالي تدوين برنامه پنجم

1-‌ پرويز داوودي

تحصيلات: دكتراي اقتصاد

معاون اول رئيس‌جمهور

پرويز داوودي،  دانشيار دانشكده اقتصاد دانشگاه شهيد بهشتي است و دروس اقتصاد خرد و پول و بانك را تدريس مي‌كند. انديشه‌هاي اقتصادي داوودي به طيف موسوم به اقتصاددانان اسلامي نزديك است و به نظر مي‌رسد به دليل همين قرابت فكري باشد كه الگوي توسعه برنامه پنجم، ايراني – اسلامي در  نظر گرفته شده است....

هند، شايد وقتي ديگر- علي خردپير

«تمام موارد عمده ميان هند و پاكستان مورد توافق قرار گرفته است و تنها نكته باقيمانده مساله هزينه ترانزيت است كه بايد حل شود.»سري نيواسان، معاون وزير نفت و گاز هند در تازه‌ترين اظهارنظر خود در مورد پروژه خط لوله صلح و واردات گاز طبيعي ايران، اظهار اميدواري كرده است كه تا ماه آينده ميلادي مذاكرات با طرف پاكستاني را از سر بگيرند. اين نكته‌اي است كه دكتر حجت‌الله غنيمي‌فرد، مدير امور بين‌الملل شركت ملي نفت و نماينده ويژه وزير نفت ايران در مذاكرات خط لوله صلح، بر آن تاكيد دارد.دكتر غنيمي‌فرد كه اكنون عازم سفر به اسلام‌آباد است تا متن قرارداد دوجانبه ايران و پاكستان را نهايي كند، هرگونه واكنش منفي هند را نسبت به ادامه مذاكرات سه‌جانبه رد كرده و همچنان اميدوار است كه خريدار دوم گاز طبيعي ايران در اين قرارداد ...

 داوود هرميداس‌باوند در گفت‌وگو با شهروند امروز

پروژه خط لوله صلح، به عنوان يك طرح اقتصادي و سياسي پس از پشت سر گذاشتن نشست‌هاي متعدد و متفاوت ميان مقامات دولت ايران، هند و پاكستان طي 10 سال گذشته، اكنون دستخوش يك اتفاق شده است؛ اتفاقي كه كماكان برخي از تحليلگران روابط بين‌الملل انتظار وقوع آن را داشتند. «هند از مذاكرات عقب نشست!» غلامحسين نوذري، سرپرست وزارت نفت هم كه سوداي وزارت در سر دارد، از پشت ميكروفن، رو به خبرنگاران اعلام كرد كه «جمهوري اسلامي ايران معطل هند نخواهد ماند»، البته براي خط لوله ...

گفت‌وگو با دکتر محمد طبیبان

به بهانه انتشار کتابی که به صورت مشترک با دکتر غنی‌نژاد، دکتر نیلی و دکتر فرجادی در مورد مفهوم عدالت اجتماعی نوشته‌اید، می‌خواهیم گریزی به این مفهوم بزنیم. واقعیت این است که جریان‌‌های سیاسی. هر کدام برداشت‌های خاص خود را از مفهوم عدالت دارند. به نظر شما چرا شعار عدالت‌خواهی که بارها دستمایه انتخابات مختلف شده است، هنوز می‌تواند در سرنوشت انتخابات تاثیرگذار باشد.واقعیت این است که مردمان ایران زمین، از سال‌های بسیار دور، عطش عدالت‌طلبی دارند. ایرانی‌ها در طول تاریخ همواره ...

موضوع «عدالت اجتماعي» يكي از مقوله‌هايي است كه در سال‌هاي متمادي گفتمان قالب قشر روشنفكر و دگرانديشاني بوده است كه در تحولات سياسي و اقتصادي كشور نقش داشته‌اند. با اين حال بايد گفت، مصداق تعريف «عدالت اجتماعي» در 40 سال گذشته، تاثيرپذيري زيادي از سير تحولات و اتفاقاتي داشته است كه به صورت عمده، در كشورهاي كمونيستي رخ داده است. جذابيت‌هاي موجود در شعارهاي برابري‌طلبانه كه از سوي سوسياليست‌ها مطرح مي‌شد و فضاي چپ‌زده سياسي ايران در چند دهه گذشته، به نوعي اين تلقي را به وجود آورده است كه فقط سوسياليست‌ها پرچمدار مبارزه با بي‌عدالتي هستند....

چشم‌انداز خيالبافي نبود

اولين گزارش نظارتي برنامه چهارم با تاخيري 10 ماهه به مجلس ارايه شد. با توجه به گزارش ارايه شده فكر مي‌كنيد اهداف برنامه در سال آخر محقق شود؟

براي انجام امور نظارتي در برنامه چهارم دو ماه گنجانده شده بود. ماده 157 كه آقاي رييس‌جمهور براساس آن گزارش نظارتي را ارايه كرد و ماده 158 كه براساس آن بايد در قالب شاخص‌هاي علمي و بين‌المللي چگونگي پيشرفت برنامه نشان داده شود. اين گزارش توضيح مي‌دهد كه مسير طي شده تا چه ميزان در راستاي اهداف چشم‌انداز ...

روز 20 سپتامبر سال 2007 ميلادي مي‌توانست براي معامله‌گران نايمكس، بورس نفت نيويورك، روزي شبيه ديگر روزها باشد. اما رسيدن نفت به قيمت 10/84 دلار در هر بشكه اين روز را براي هميشه در خاطره معامله‌گران نايمكس ثبت كرد. اندرو برتون معامله‌گر شركت اكسون موبيل اين روز را روزي دشوار و طولاني توصيف كرده است. زمان بين زنگ آغاز و پايان معاملات روز پنجشنبه طولاني‌تر از هر روز ديگري سپري شد. زنگ صبحگاهي نايمكس پايان عصر نفت ارزان و زنگ عصرگاه نايمكس زنگ آغاز دوران جديدي براي استراتژيك‌ترين ...

در بحث ديپلماسي اقتصادي،‌ قائل به چه نوع ديدگاهي هستيد، يعني اصول ديپلماسي اقتصادي دولت نهم براساس چه ديدگاهي تدوين شده است؟

ديپلماسي اقتصادي يعني مشاركت وزارت امور خارجه در جلب و جذب منافع اقتصادي براي اقتصاد كشور. اصول ما در سياست خارجه، همان چيزي است كه در قانون اساسي تبيين شده و در ديپلماسي اقتصادي هم براساس منافع ملي عمل مي‌كنيم. يعني سعي مي‌كنيم از كوچك‌ترين فرصت‌ها براي ايجاد و منافع ملي براي كشور استفاده كنيم.

روزي كه به عنوان نامزد وزارت امور خارجه به مجلس معرفي شديد، توسعه روابط اقتصادي با كشورهاي منطقه را به عنوان اولويت‌هاي ديپلماسي اقتصادي كشور عنوان كرديد. اين در حالي است كه در همين مدت، سطح روابط اقتصادي ايران با شركاي منطقه‌اي‌اش، كاهش يافته است. به عنوان مثال، مي‌شود به كاهش مبادلات تجاري ايران با كشور امارات عربي متحده يا كشور چين ...

به نظر شما چه عامل يا عواملي در شكل‌گيري بحران بازار مسكن در دولت نهم موثر بوده است؟

به نظرمن دليل اصلي وقوع بحران مسكن در سال‌هاي گذشته واكنون، پيشي‌گرفتن تقاضا بر عرضه است. اگر بخواهيم وضعيت بازار مسكن را از ابتداي انقلاب بررسي كنيم، متوجه مي‌شويم كه درطول اين سال‌ها، روش‌هاي مختلفي را براي برابري عرضه و تقاضا آزموده‌ايم اما هيچ وقت موفق نشده‌ايم اين بحران را مهار كنيم. پس از عرضه‌وتقاضا، عوامل متعدد ديگري بر افزايش قيمت مسكن تاثيرگذار است كه هركدام درايجاد بحران، نقش خاص خود را دارند....

با وجود اينكه سياست دولت نهم جلوگيري از افزايش قيمت‌ها بود، در بخش مسكن با افزايش قيمت مواجه بوديم. ارزيابي شما از آنچه كه در ماه‌هاي گذشته، بحران بازار مسكن ناميده شده است، چيست؟

اين پرسشي است كه بايد در انتهاي بحث مطرح كنيد. در مورد بازار مسكن حساسيت وجود دارد و همه نوسان قيمت را دنبال مي‌كنند. در حالي كه اول بايد بررسي كنيم و ببينيم چه دلايلي وجود دارد كه بازار مسكن، ‌اين‌گونه است.

البته پيش از هر توضيحي بايد يادآوري كنم كه وزير مسكن مسوول بازار مسكن نيست. وزير مسكن مجموعه وظايفي، از توليد تا توليد استاندارد و از سياست‌گذاري تا نظارت را برعهده دارد كه بسيار گسترده و متنوع است....

دبیرکلی ایران در بن‌بست

پیش از نخستین شوک نفتی در بازارهای جهان و درست در اوج قدرت استعماری هفت خواهران، پنج کشور صاحب طلای سیاه در نشستی مشترک در بغداد تصمیم به تشکیل سازمان کشورهای صادرکننده نفت گرفتند. به جرات می‌توان گفت نهضت ملی ایران به رهبری زنده‌یاد دکتر محمد مصدق نخستین جرقه رویارویی با استعمار دولت‌های مصرف‌کننده نفت جهان بود که به ملی شدن نفت ایران و از آن پس به جنبش ضداستعماری در دیگر کشورها و در نهایت اجلاس روزهای 10 تا 14 سپتامبر 1960 میلادی انجامید. ایران، عراق، کویت...

نشست 11 سپتامبر اوپك در شرايطي برگزار مي‌شود كه شاخص‌‌هاي بازار اكثرا در محدوده‌اي قابل قبول يا مثبت قرار دارند. بديهي است كه در چنين شرايط طبق روال معمول تصميم وزيران اوپك تثبيت سقف توليد و واگذاري بازار به حال خويش است. اما آينده بازار نفت چه خواهد بود؟مهمترين شاخص در مورد پيش‌بيني آينده بازار نفت، نرخ رشد اقتصادي جهان است. اگرچه مشكلات وام مسكن در ايالات متحده آمريكا، نگراني‌هايي ايجاد كرده است، ولي به نظر مي‌رسد كه اكثر كارشناسان، رشد اقتصادي جهان براي سال‌هاي 2007 و 2008 ميلادي را حدود پنج درصد پيش‌بيني مي‌كنند كه البته رقم مناسبي است.شاخص موثر ديگر، پيش‌بيني ميزان تقاضاي جهاني براي نفت است. در مورد رشد تقاضا براي نفت در سال 2008 بين اوپك و آژانس بين‌المللي انرژي اختلاف‌نظر وجود دارد. اوپك آن را 3/1 ميليون بشكه و آژانس 2/2 ميليون بشكه در روز پيش‌بيني ....

 اگر مي‌خواهيم اقتصاد كشور اصلاح شود، سه جا را بايد اصلاح كنيم؛ يكي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي است. اين سازمان بايد با نگاه ملي، مردمي و انقلابي برنامه‌ريزي كند. مثلا گفته مي‌شود مردم امروز نيازمند تخم‌مرغ هستند و عده‌اي مي‌روند پول‌ها را به سمت بوقلمون هدايت مي‌كنند كه البته آدم‌هاي خوبي هم هستند. جاي ديگري كه بايد درست شود سيستم بانكي است. سيستم بانكي بايد بيايد پايين و در متن زندگي مردم و نيازهاي مردم را جواب دهد و با سود پايين كه حالا يك پله پايين آمده‌ايم. ان‌شاءالله پله‌ بعدي مي‌رويم تك‌رقمي. من به بانك‌ها گفته‌ام كه دولت از شما سود نمي‌خواهد شما بايد چرخ اقتصاد را به گردش درآوريد بخش...

كار پيرامونيان بود

علي خردپير

كنار گذاشتن وزير نفت، خبري غيرمترقبه نبود. با اين حال از آن به عنوان استعفا ياد مي‌شود. در گذشته هم نظير چنين اصطلاح استعفايي را در وزارت نفت دولت نهم و در مورد سيدهادي نژادحسينيان شاهد بوديم. به نظر شما چقدر مي‌‌توان به استفاده از واژه «استعفا» در مورد سيدكاظم وزيري‌هامانه اتكا كرد؟

بحث كنار گذاشتن وزير نفت، چند بار در كميسيون انرژي مجلس مطرح شد. يكبار با حضور وزير نفت در جلسه‌اي تمام مسائل حاشيه‌اي و پيراموني جايگاه ايشان در وزارت نفت عنوان شد و با واكنش صريح آقاي وزيري هامانه روبه‌رو شديم. آقاي ........

مخالف اقتصاد دستوری هستم

هر بار كه بحث تغيير رييس كل بانك مركزي مطرح مي‌شود، نام طهماسب مظاهري به عنوان نخستين گزينه براي جايگزيني رييس كل، در صفحه اول روزنامه‌ها مي‌نشيند. اين سناريو چند سال است كه تكرار شده اما هربار پررنگ‌تر از قبل، دوباره مطرح مي‌شود. طهماسب مظاهري كه در سال‌هاي پاياني دولت محمد خاتمي، مشاور اقتصادي رييس‌جمهوربود، با تشكيل دولت دوم اصلاحات، دركسوت وزير اموراقتصادي و دارايي، به كابينه راه يافت. مظاهري حدود دوسال در كابينه دوام آورد اما هيچ كس نفهميد به چه دليل ازسوي محمد خاتمي كنار گذاشته شد تا سيدصفدرحسيني جاي او را بگيرد. با تشكيل دولت محمود احمدي‌نژاد، از طهماسب مظاهري .....

1- محمدصفي اصفياء

برنامه‌ريزي وظيفه اصلي سازمان است و اين شاخه بايد تقويت شود تا سازمان به جاي اينكه در برابر دستگاه‌هاي اجرايي قرار بگيرد در كنار آنها به تقويت و تجهيز دستگاه‌ها كمك كند. اين تقويت بايد از طريق راه‌هاي مختلف مانند تخصيص اعتبار براي استخدام در طرح‌هاي عمراني و تقويت مهندسان مشاور و پيمانكاران بخش خصوصي باشد يعني سازمان بايد كارشناس و متخصص استخدام كند و پس از آموزش برنامه‌ريزي آنها را به دستگاه‌هاي اجرايي منتقل كند. از طرف ديگر اضافه شدن بحث بودجه‌ريزي و تخصيص اعتبارات جاري به دستگاه‌ها توسط سازمان نيز ايده بسيار خوبي خواهد بود.جايگاه سازمان نيز بايد اولي‌تر از وزارتخانه باشد زيرا اگر سازماني تبديل به يك وزارتخانه شود تحت تاثير فشارهاي نخست‌وزير و هيات دولت عملكرد فرمايشي....

يكصد و سي و سومين جلسه شوراي عالي اداري به رياست محمود احمدي‌نژاد رئيس‌جمهوري شامگاه دوشنبه 18 تير برگزار مي‌شود. دستور كار شورا از جلسات قبلي به درخواست احمدي‌نژاد به بررسي تشكيلات كلان دولت اختصاص يافته است. براساس درخواست رئيس‌جمهوري قرار شد شوراي عالي اداري به جاي پرداختن به ادغام‌ها يا انفكاك‌هاي موردي سازمان‌ها به تدوين بسته سياستي بپردازد كه دستگاه‌ها براساس آن، اقدام به اصلاح ساختار ....

تيرماه  سال  1356  است و كشور با نارضايتي روزافزون عمومي‌ و مشكلات فراوان اقتصادي مواجه است كه   اميرعباس هويدا از سمت نخست‌وزيري بركنار و آموزگار به جاي وي معرفي مي‌ شود  تا با  وارد كردن اعضاي جديد و جوان كابينه‌ درصدد جلب نظر مخالفان برآيد . در جلسه معرفي وزراي كابينه‌اي كه قرار است سكوي پرش به دوره «آزادي‌، پيشرفت و دموكراسي‌» باشد، محمد يگانه براي رياست سازمان برنامه و بودجه معرفي مي‌‌شود، اما يگانه با ماموريتي مواجه مي‌‌شود كه برخلاف ميل و نظر كارشناسي او است. يگانه به دستور آموزگار بايد سازمان بزرگ برنامه و بودجه را تا سطح يك اتاق فكر با تعداد معدودي افراد كوچك كند و در نتيجه امور مربوط به بودجه‌ريزي بايد  از ....

از «باب همايون» تا خيابان سپه، راه آنقدر طولاني نيست كه طهماسب مظاهري را براي مدت زماني طولاني در بهت و ناباوري نگه دارد. اتفاقا او قرار است براي بررسي «لايحه مبارزه با پولشويي» در كميسيون اقتصادي مجلس حاضر شود.از سوي ديگر محمدعلي ابطحي، معاون پارلماني رئيس‌جمهور، مجبور نيست راهي طولاني بپيمايد تا نامه مهم محمد خاتمي را به مهدي كروبي برساند. چند دقيقه بعد كابوس صبحگاهي طهماسب مظاهري رنگ واقعيت مي‌گيرد نامه‌اي كه محمدعلي ابطحي به مهدي كروبي مي‌رساند، حكم محمد خاتمي براي تغيير كابينه است و اين حكم يعني بركناري طهماسب مظاهري از وزارت اقتصاد....

دفتر مديريت و بودجه آمريكا (OMB) /  مترجم: پوپك محبعلي

دولت فدرال آمريكا كه بدنه اصلي حكومت را تشكيل مي‌دهد از سه قوه اجرايي، قانونگذاري و قضايي تشكيل شده است كه رئيس‌جمهور نقش بسيار مهمي در اين سه قوه ايفا مي‌كند. به دليل اهميت مساله بودجه و برنامه‌ريزي و مديريت، دولت فدرال آمريكا دفتري مستقل در كاخ سفيد تاسيس كرد كه تحت نظارت مستقيم رئيس‌جمهور فعاليت مي‌كند. كاخ سفيد از طريق اين دفتر به‌ نظارت بر فعاليت‌هاي مربوط به بودجه دولت فدرال مي‌پردازد. ماموريت اصلي دفتر مديريت و بودجه، كمك به رئيس‌جمهور در نظارت بر تمهيد بودجه دولت فدرال و تنظيم برنامه‌هاي مخارج دولت است. در واقع وظيفه دفتر، ارائه مشاوره كارشناسي به مقامات ارشد كاخ سفيد در زمينه‌هاي سياستگذاري، مديريت، قانونگذاري، هماهنگي و بودجه دولت فدرال آمريكاست. دفتر مديريت ...

در واپسين روزهاي بهار سال 1379 و يك ماه پس از خزان مطبوعات اصلاح‌طلب، سكوت سنگين و چندين ساله ميرحسين موسوي، آخرين نخست‌وزير جمهوري اسلامي شكسته شد.ميرحسين موسوي پس از كنار رفتن از مسند اجرا، با تغيير مسير خود از جاده سياست به عالم هنر رفت و در طول اين دوران كمتر در مراسم و جلسات عمومي ظاهر شد....