برداشت سوم از انجمن حجتيه - گفتوگو با عمادالدين باقي
در ابتدا ميخواستم در خصوص عملكرد انجمن حجتيه پس از انقلاب 57 از شما بپرسم. انجمن حجتيه پيش از انقلاب كاري با سياست نداشت و بنابراين به چه علت پس از انقلاب، بسياري حساسيتها متوجه اين انجمن شد؟ آيا تغييري در مشي انجمن ايجاد شده بود كه نسبت به آن احساس خطر ميشد؟براي پاسخ بايد ابتدا انجمن را كالبدشكافي كرد تا متوجه شد بعد از انقلاب چه اتفاقي افتاده است. قبل از انقلاب، انجمن يك مجموعه يكپارچه نبود. كساني كه در انجمن حول مسايل و اعتقاداتي مشترك جمع شده بودند، مسلمان و شيعه
ادامه ي نوشته ...
وقاتون مادون انجمني-
با ظهور مكتب تفكيك در خراسان، ما با جرياني ضدفلسفي روبهرو شديم كه مرحوم محمود حلبي هم از اعضاي آن بود. حاج محمود حلبي و اطرافيانش تلاش بسيار كردند تا سازماني به وجود آورند و با بهائيت و مبلغان آن مبارزه كنند. پس از 28 مرداد 1332 و شكلگيري انجمن حجتيه، براي دو سال، شاه با انجمن و محمود حلبي و اطرافيانش كنار ميآمد و حتي به آقاي فلسفي نيز اين امكان داده شد تا در راديو به تبليغ عليه بهائيت بپردازد. اما در پي تخريب حضيرهالقدس توسط نيروهاي انجمني در سال1334، شاه از برخورد خشن انجمنيها با ....
ادامه ي نوشته ...
رنج بيپايان احمد زيدآبادي
قوم، خود را برگزيده خدا ميدانست و از همين رو، سرور قومهاي ديگر. براي سروري نياز به شكوه و جلال بود، شكوه و جلالي خيرهكننده. پادشاهان مقتدر قوماين شكوه و جلال را به نمايش گذاشتند. تابوت عهد را به زيورآلات و پارچههاي رنگارنگ از ارغوان و سرخ آراستند و معبد را با چوبهاي صنوبر لبنان بنا كردند و در آن قربانيهاي بسيار گذراندند.اورشليم عروس شهرهاي عالم شد و مايه فخر و مباهات قوم تا برگزيدگي خويش را به رخ قومهاي ديگر بكشاند....
ادامه ي نوشته ...
متن كامل سخنان ناطقنوري درباره خرافات و تحريف مهدويت
جمكران دوم و كعبه قلابي ساختهاند
چند سال است كه علياكبر ناطقنوري، رئيس سابق مجلس شوراي اسلامي شب نوزدهم ماه مبارك رمضان در حرم امام خميني سخنراني ميكند و به گفته خودش هر سال بخشي از خطبه هماميه امام علي(ع) را شرح و تفسير ميكند. اما امسال او سنت هر ساله را وانهاد و به جاي شرح نهجالبلاغه به طرح موضوعي تازه پرداخت؛ موضوعي كه بلافاصله با استقبال مخاطبان ناطق مواجه شد بهخصوص مخاطباني كه فاصله گرفتن او از برخي رفتارهاي رسمي درباره مسائل ديني را با دقت دنبال ميكنند.ناطق سخنان خود را با اين مقدمه شروع كرد كه جاودانگي ...
ادامه ي نوشته ...
عصر ريشسفيدان تمام نشده است
ديدار شهروند امروز با ناطق نوري
حضور علياكبر ناطقنوري در كنفرانس خبري بزرگداشت يكصدمين سال تولد واعظ مشهور محمدتقي فلسفي بهانهاي بود تا در ديدار و گفتوگويي با رئيس پيشين مجلس شوراي اسلامي از منبر امسالش در شب قدر بپرسيم كه چرا مثل هر سال نبود و چنين آتشين بود و هشدار در باب خرافات بود و مقصودش كه بود و هدفش چه بود و بازتابش چگونه بود؟ قصد اوليه گفتوگويي درباره مرحوم فلسفي بود اما بحث روز داغتر بود هر چند كه اهل منبربودن ناطق نوري و فلسفي هم بيربط به موضوع روز نبود و اين نكته پوشيده نبود كه ناطق هرگز ....
ادامه ي نوشته ...
منجيگرايي التقاطي - رضا خجستهرحيمي
سه دهه پس از انقلاب اسلامي، امور اجرايي و ديواني در ايران، به دستان جرياني درآمده است كه اعتقاداتي نوظهور دارند؛ جرياني كه از دل راست برآمده است و شعار چپ ميدهد؛ سابقه مبارزه با چپگرايي در كارنامه دارد و پيشنهاد تسخير سفارت شوروي را در زمانهاي داده است و اكنون اما رفقاي خود را در ميان بقاياي اردوگاه كمونيسم مييابد. جرياني كه سقف سياست را نه فقط بر ستون شريعت كه بر ستون مهدويت بنياد نهاده است و در انديشه مهدويت نيز وعده موعود را نزديك ميبيند و پيروزي حق بر شمشير را در آستانه ....
ادامه ي نوشته ...
برداشتي از زندگي علياكبر ناطقنوري
بازگشت به منبر - فريد مدرسي
منبر بار ديگر تنها ملجاء ناطقنوري شد. او بر فراز آن نشست و در شب احيا – از شبهاي مقدس مسلمانان – فرياد برآورد كه ايهاالنهاس واي بر خرافهپرستي و واي بر دكان شدن امام زمان(عج). گويا واقعهاي تلخ در حال رخ دادن است كه اين سياستمدار، مقدسترين شب را برگزيده بود تا در برابر مقبره رهبر انقلاب عنان از كف بدهد و بر آن كرسي روايتي ديگر را به جاي روضهخواني برگزيند. ناطق چندصباحي بود كه «سكوت» را بر هر دردي دوا ميدانست و در اين ره گام بر ميداشت. اما بازگشت او به «ملجاء» گمگشتهاش، بار ديگر قباي يك منبري را بر ....
ادامه ي نوشته ...
داستان زندگي محمود حلبي و انجمن حجتيه كه او برساخت
شيخ محمود حلبي را بسياري در پيوند با انجمن حجتيه بشناسند و بر همين اساس و به واسطه عملكرد غيرسياسي و شريعتمدار انجمن متبوعش در سالهاي پيش از انقلاب 57، او را روحانياي غيرسياسي به حساب ميآورند اين اما روايت كاملي از زندگي اين روحاني پركياست نيست؛ كه به هر حال او پيش از تشكيل «انجمن» از فعالان نهضت ملي در ايران بود و پس از انقلاب نيز بخت بد او بود كه يارياش نداد تا كانديداتورياش براي عضويت در خبرگان قانون اساسي، ممهور به راي مردم شود. موسس انجمن حجتيه ....
ادامه ي نوشته ...
كسي در جزيره خضرا نيست - محمد رهبر
تا پيش از اين به جوانان شما مژده ميداديم كه امام زمان را خواهيد ديد، اما حالا به سالخوردگان نيز بشارت ميدهيم كه حضرت را خواهند ديد. اين قول كه منسوب به يكي از بزرگان است، اين روزها در محافل مذهبي گفته و شنيده ميشود و حكايت از ظهور قريبالوقوع موعود شيعه دارد. منبرهاي رسمي و غيررسمي قرائن و علائم ظهور را هر روز به گونهاي بازگو ميكنند تا بنابر حادثهاي بينالمللي تاويل شود تا مومنان بتوانند شمارش معكوس آخرالزمان را آغاز كنند. ظهور عنقريب موعود و اشارتهاي چشم و ابروي برخي از واعظان ....
ادامه ي نوشته ...
شريعت عليه سياست - طاهر احمدزاده
خاطراتي از مرحوم حلبي و «انجمن حجتيه»اي كه او ساخت
يكي از خاطرات من از مرحوم شيخ محمود حلبي به انتخابات مجلس هفدهم در مشهد بازميگردد كه ايشان و استاد محمدتقي شريعتي از كانديداهاي كانون نشر حقايق اسلامي و جمعيتهاي موتلف اسلامي در مشهد همچون گروه مرحوم عابدزاده و... بودند. بحث بر سر چگونگي انتخاب و معرفي كانديداهايمان به مردم بود و نگران بوديم كه از برخي جوانب مخالفتهايي با كانديداهاي ما صورت بگيرد. در چنان شرايطي آقاي حلبي پيشنهاد كرد كه ما كانديداهاي خودمان را تا شب انتخابات از مردم پنهان كنيم و يكدفعه شب انتخابات كانديداهايمان را
ادامه ي نوشته ...
سيام شهريورماه روز خاتمي است. روزي كه به پيشنهاد سيدمحمد خاتمي رييس سابق جمهوري اسلامي ايران از سوي سازمان ملل متحد روز گفتوگوي تمدنها ناميده شده و در عصري كه جنگ تمدنها سكه رايج روزگار است سخن گفتن از گفتوگوي تمدنها كاري است كه تنها از مردي چون خاتمي برميآيد كه هنوز در پس تلخكاميهاي عصر اصلاحطلبي شيريني آرمانخواهي را در ذائقه ايرانيان زنده ميكند و اگر در درون ايران اصلاحطلبي ممكن نشد چه باك كه او اكنون صلحطلبي را در برون ايران ميجويد و اين همه بهانه خوبي بود تا ديداري ...
ادامه ي نوشته ...
درباره ساموئل هانتينگتون و نظريهاش برخورد تمدنها همه گونه سخن رفته است. اينكه نظريه معروف اين دانشمند 80 ساله فرهيخته دانشگاه ييل و استاد سابق هاروارد، نسخهاي تجويزي و نقشه راه تمدن غربي و بهويژه ايالات متحده است، در برخورد با ديگر تمدنها يا اينكه صرفا توصيفي است. از آنچه در دو دهه گذشته و پس از جنگ سرد در جهان امروز ميگذرد هر چه باشد، نظريه برخورد تمدنهاي هانتينگتون در دو دهه گذشته بيشترين تاثير را در ميان نظريات روابط بينالملل بر مناسبات جهاني بر جا گذاشته و از قضا چه در درون تمدن اسلامي كه ما با آن سر و كار داريم و چه در تمدن غربي و بهويژه از نوع آمريكايياش با بيشترين استقبال در ميان بنيادگرايان و راديكالها مواجه شده است. حتي اگر برخورد تمدنها را فرضيهاي بدانيم كه به جاي بهرهگيري از واقعيات موجود در جهان پس ...
ادامه ي نوشته ...
«در قرن بيستم فيلسوفان كوشش ميكردهاند تا جهان را تغيير دهند، در قرن بيست و يكم تلاش صورت خواهد گرفت تا جهان به گونهاي متفاوت تفسير شود. عصر اطلاعات شايد فراغت كافي براي آزمايش معنويت و فرصت آشتي با طبيعت و هستي به انسان بدهد تا راهي كاوش در درون خويش بشود.»
شايد بتوان با اين نگاه خوشبينانه كاستلز از تحولات فناورانهاي در عرصه ارتباطات سخن گفت كه طي دهههاي اخير راه را به سوي گفتوگوهاي ممكن ميان فرهنگها و تمدنها گشودهاند. به زبان ديگر ميتوان از زمينهها و عوامل جديد عيني و ذهني در جهان سخن گفت كه امكان شنيده شدن صداي گفتوگوي تمدنها را از زبان سيد محمد خاتمي تسهيل كرد....
ادامه ي نوشته ...
رئاليسم اخلاقي؛ نه بنلادنيسم
مقدمه:
«تيموتي گارتون اَش» تاريخدان و روزنامهنگار انگليسي در نقطه اوج «انقلابهاي مخملي» اين پرسش را مطرح كرد كه «آيا بنلادن با انفجار برجهاي دوقلو موجب پيشرفت دموكراسي شد؟» وي البته اين سوال را با توجه به پيامدها و عواقب نينديشده و ناسنجيده عمل تروريستي «بنلادن» مطرح و به شأن اصلي علوم انساني و به ويژه جامعهشناسي اشاره كرد كه رسوخ در توابع «ناخواسته» و «نامقصود» عمل اجتماعي است.
سخن فوق را ميتوان به عنصر نينديشيده در دكترين «جنگ با تروريسم» بسط داد و پرسيد كه: «آيا عملكرد جورج بوش در اشغال افغانستان و
ادامه ي نوشته ...
«برنارد لوئیس به ما آموخت که تاریخ پیچیده و مهم خاورمیانه را دریابیم و آن را چراغ راه خود به سوی مرحله آتی شالودهريزی دنیایی بهتر برای نسلهای آینده قرار دهیم.» (پل ولفوویتز، هفته نامه الاهرام، دسامبر 2002، به نقل از ماهنامه فارسی لوموند دیپلماتیک، اوت 2005)
«جنگ عراق خاورمیانه را نیز به خاورمیانه «قدیم» و«جدید» تقسیم کرده است. خاورمیانه قدیم تحت سلطه اعراب سنی بود و کانونهای قدرتش قاهره، بغداد و دمشق بودند. چهرهاي نیز که از منطقه ارائه ميشد اساسا چهرهاي عربی بود. در شکلگيری هویت خاورمیانه جدید، شیعیان به اندازه سنیان سهم دارند و از آنجا که بخش عمدهاي ...
ادامه ي نوشته ...
ترديد درباره صادرات گاز
هفتمين دور مذاكرات سهجانبه خط لوله صلح در تهران پيشرو است. پروژه هفت ميليارد دلاري كه در سالهاي اخير به سوژه خبري مطبوعات بدل شده است و همچنان از جمله مهمترين استراتژي صادرات گاز طبيعي كشور به شمار ميآيد. انتقال گاز ايران به شبهقاره هند از مسير پاكستان پس از تجربه صادرات گاز به تركيه تمام بحث محافل كارشناسان انرژي را به خود اختصاص نداده است. يك سال پيش از اين بود كه قرارداد صدور گاز به امارات متحده عربي مشهور به كرسنت به شدت مورد انتقاد قرار گرفت. سازمان بازرسي كشور، دولت اصلاحات را متهم به ارزانفروشي كرد و از آن پس قرارداد معلق ماند. به گفته بيژن نامدار زنگنه، وزير سابق نفت
ادامه ي نوشته ...
ادامه ي نوشته ...
منتقد روحانيت يا جايگزين آن؟ - محمد قوچاني
گزارشي از نقدهاي متقابل روحانيان و سروش
سال 1384 هنگامي كه عبدالكريم سروش اعلام كرد از ميان آن همه نامزدهاي غيرروحاني انتخابات رياستجمهوري ايران به مهدي كروبي راي ميدهد، بيش از همه آن حلقه از روشنفكران ديني پيرامون سروش شگفتزده شدند كه بر گرد مصطفي معين جمع شده بودند و گمان نميبردند پس از عمري نقد سروش بر روحانيت او همچنان ادامه اصلاحات را در رياست يك «روحاني» ببيند. صداي سروش البته در آن هياهو گم شد، اما استدلال او در اقبال به كروبي تنها پس از برگزاري مرحله اول انتخابات اثبات شد كه كار از كار گذشته بود و نه فقط روشنفكران ديني كه روحانيان اصلاحطلب از قدرت حذف شدند. با وجود اين هنوز اصلاحطلبان، چه سياسي و چه ديني، قصد نكردهاند بنشينند و جمعبندي كنند. چرا استاد روشنفكري ديني پس از يك عمر نقد روحانيت چنين به توصيه و تجويز برخاسته بود؟ چرا سروش حمايت خود را نثار معين نكرده بود؟ چرا آن....
ادامه ي نوشته ...
مساجد ايران، از شب شنبه تا غروب دوشنبه هفته پيش، ميزبان روزهداران معتكفي بود كه براي كنارهگيري موقت از زندگي روزمره، در شبستان مسجد بست نشسته بودند. آنها دعا ميخواندند، به سخنراني مذهبي و عزاداري گوش ميسپردند و قرآن را ختم ميكردند. 25 هزار دانشجوي سراسر كشور در مراسم اعتكاف مساجد دانشگاههاي ايران شركت كرده بودند.....
ادامه ي نوشته ...
هفته گذشته بود كه جدالي آرام ميان دو قوه نظام در گرفت و آن بر سر قانون مجازات اسلامي بود. مجلس شوراي اسلامي به تمديد اجراي آزمايشي 497 ماده قانون مجازات راي نداد و بيقانوني را به تمديد قانوني موقتي كه تكرار دورههاي آزمايشي، آن مفهوم آزمايشي بودن زير سوال برده، ترجيح داد تا تاخير قوه قضائيه را در تدوين اين قانون و تقديم به مجلس، رخنمايي كند.مجلس هفتم كه سال گذشته به تمديد يكساله اين قانون راي داده بود، اين بار به درستي نخواست كه چنين تمديدي كند زيرا از دوره چهارساله آن كه رو به اتمام است فراتر ميرفت. زيرا سمت نمايندگان قائم به شخص است و نميتوانند آن را به ديگران واگذار كنند. اما اين واگذاري در سالهاي 1370 و 1375 در اينباره انجام شد و نمايندگان بيش از دوره نمايندگي خود قانون آزمايشي را به تصويب رساندند، اما با اين وضعيت بيقانوني در اينباره چه بايد كرد؟
ادامه ي نوشته ...
رابطه علياكبر ولايتي و محمد جواد لاريجاني را گويي جرقهاي كافي بود تا هر يك بر آتش اختلافات خود با ديگري بدمد و اسرار ديگري هويدا سازد؛ گويي اين زخم كهنه را زماني لازم بود تا سر، باز كند و بيرون بريزد.يك گفتار و يك نوشتار از علي اكبر ولايتي و دو نوشتار از محمد جواد لاريجاني، چه اسرار كه نهان نساخت و .....
ادامه ي نوشته ...