آيا تراژدي كارتر و بازرگان تكرار مي شود؟

مهدي بازرگان زنده نيست اما جيمي كارتر زنده مانده تا اين روزها را به چشم خويش ببيند كه پس از سه دهه جنگ ديپلماتيك ايران و آمريكا دو دولت پشت يك ميز مي‌نشينند، مذاكره مي‌كنند، واسطه مي‌فرستند و دفتر حفاظت از منافع راه مي‌اندازند و اينگونه است كه آه از نهاد بدشانس و بداقبال‌ترين رئيس دولت آمريكا در قرن اخير برمي‌آيد كه اول با شاه نگون‌سر ايران آغاز كرد و آخر با سرنگون‌كنندگان آن شاه به پايان عمر دولت خويش رسيد و اين هر دو از كارتر نفرت داشتند و در كار سرنگوني كارتر بودند كه از بخت بد براي ايرانيان وارث همه بدي‌هاي تاريخي آمريكاييان در حق ايشان بود....

اگر سلطان خوارزمشاه به جاي فرمان قتل فرستادگان «خان مغول»، فرصتي براي «مذاكره» با آنان فراهم مي‌ساخت، اگر پاسخ خان مغول را به وعده ديدار و «مذاكره» فرستادگان خويش احاله مي‌داد، آيا احتمال نمي‌رفت كه ايلغار سپاه مغول به سرزمين ايران – آن‌گونه كه چندين قرن سرنوشت حكومت و فرهنگ و معيشت و خلق‌وخوي پدران ما را رقم زد و هنوز نشانه‌هاي آن بر چهره ايران همچون زخم ناسور، ماندگار است – رخ ...

 «هامون» آن سال‌ها و بعد حال و حسرت  - هوشنگ گلمکاني

اولين نمايش‌ هامون در جشنوارة آن سال که تمام شد، احمد طالبي‌نژاد آمد زود سراغم، پرسان، که: «چه‌طور بود؟ خوشت آمد؟» گفتم نه. تعجب کرد. گفتم آشفته است، اداست. گفت وقتي داشتم فيلم را مي‌ديدم خيلي به ياد تو بودم و فکر مي‌کردم که داري خودت را توي اين فيلم مي‌بيني. گفتم والله من نه دغدغه‌هاي فلسفي حميد‌هامون را داشته‌ام و نه آن رابطة عشق و نفرت حميد و مهشيد را تجربه کرده‌ام. دعواهاي زن و شوهري هم ـ سطحي يا عميقش ـ  توي بيش‌تر خانه‌ها هست و نيازي نيست که آدم فقط با حميد ‌هامون همذات‌پنداري کند....

اين روزها از اردوگاه اصلاح‌طلبان خبر مي‌رسد كه سيد عزت‌الله ضرغامي‌رييس سازمان صداو سيما در تدارك آن است تا سال ديگر نامزد انتخابات رياست جمهوري شود. گويا او با برخي از كساني كه در دايره او قرار دارند مشورت‌هايي نيز كرده و نظر كساني مانند علی دارابی معاون پارلمانی خود كه نيروهاي جمعيت ايثارگران بود، پرسيده است. ضرغامي‌خود نيز از سمپات‌هاي جمعيت ايثارگران است. اگرچه گفته است مي‌خواهد به صورت منفرد در انتخابات شركت كند اما حزب راستگراي ايثارگران بي‌ميل نيست كه در انتخابات سال آينده چند كانديدا داشته باشد چنانكه در سال  84 نيز سه نامزد داشت....

مي‌توان رفتار خوب داشت و بايد يك مقدار رفتار اصلاح شود. ما خوشحال نيستم از اين مساله اما آنها هيچ‌وقت اصلاح نمي‌كنند.»اين جمله ناقص، بياني از محمود احمدي‌نژاد در جمع اعضاي شوراي روابط خارجي ايالات متحده آمريكا است. ناخرسندي او از اين است كه ايران و ‌آمريكا رابطه‌اي ندارند و علتش نيز اين است كه آمريكا خود را «اصلاح» نكرده است.بيش از يكسال از بيان اين جمله مي‌گذرد. آمريكا نه تنها خود را اصلاح، بلكه گاهي الفاظي تند نيز عليه ايران به‌كار برده و حتي با نفوذ خود توانسته است، قطعنامه سوم شوراي امنيت را نيز عليه ايران صادر كند. ايران نيز كماكان در بيان تبليغي خود عليه آمريكا، از هر فرصتي استفاده كرده است، اما چه اتفاقي رخ داده كه  ناگهان بحث راه‌اندازي دفتر حافظ منافع آمريكا در تهران مطرح مي‌شود و ايران از آن استقبال مي‌كند؟آيا در پس پرده، اتفاق ديگري در شرف وقوع است؟براي توضيح اين نكته لازم است، نگاهي به تحولات اين چند هفته اخير داشته باشيم....

گفتگو با عباس ملکی دیپلمات اصولگرا

عباس ملكي رئيس مركز مطالعات بين‌المللي درياي خزر است اما بيش از اينكه رئيس چنين مركزي باشد، ديپلمات برجسته و پيچيده‌اي است كه در تمام طول سال‌هاي گذشته در حوزه سياست خارجي بي‌آنكه نام خود را رسانه‌اي كند به فعاليت مشغول است. او از جمله مديران و بلكه نزديكان ارشد علي‌اكبر ولايتي وزير سابق خارجه ايران است، كسي كه توانست اعتماد ولايتي را جلب كند و نقش‌آفرين قطعنامه 598 باشد. در نشريات انگليسي‌زبان از عباس ملكي به عنوان يكي از لابي‌گران ايران در ماجراي روابط ايران و آمريكا نام برده مي‌شود. حتي برخي از سايت‌هاي داخلي نيز به نقل از نشريات انگليسي خبر دادند كه ملكي نماينده ايران در ....

قطعنامه 598 در گفت وگو با محسن رضايي

حدوحدود مصاحبه با محسن رضايي – كه بچه هاي دفترش او را آقا محسن مي نامند – مشخص است. او تا اطلاع ثانوي قصد ندارد كه در خصوص مسايل سياسي روز صحبت كند و اولين سئوال سياسي را كه مطرح مي كنيم مي گويد: التماس دعا. گفتگو با او به بهانه سالگرد قطعنامه 598 انجام شد . او در حالي كه مي خندد مي گويد: من نمي دانم در كجاي جهان سالروز تجاوز به كشورشان را جشن مي گيرند كه در كشور ما چنين است. محسن رضايي از رابطه نظاميان و سياست مي گويد و اظهارات سيد حسن خميني درباب نظاميان را نيز دلسوزانه توصيف مي كند....

هنوز دو هفته از انتخاب سيدمحمد خاتمي به رياست جمهوري اسلامي ايران نگذشته بود كه سعيد حجاريان در مقاله‌اي براي نشريه سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي عبرت‌هاي انتخابات دوم خرداد 76 را اين‌گونه نوشت:بايد هرچه زودتر براي جنبش اجتماعي برخاسته در كوران انتخابات فكري كرد و ظرف سازماني مناسب را براي نهادينه كردن اين تحرك عظيم فراهم آورد. نبايد تصور كنيم كار ديگر تمام شده و دنيا به كام شده است و لذا مردم بايد به منزل رفته و به صورت تماشاچيان منفعل تا چهار سال بعد منتظر رقابت‌هاي انتخاباتي و وعده‌هاي ما باقي بمانند. بايد مردم را سياسي و در صحنه نگاه داشت. (عصر ما: 17 خرداد 76) اكنون نزديك به سه چهار سال از آن روزگار مي‌گذرد. آيا استراتژي ...

اين روزها كه رفته‌رفته براي دهمين بار در نظام پس از انقلاب اسلامي گفت و شنودهاي درون گروهي و بين گروهي احزاب و محافل سياسي گرما مي‌گيرد پيش از آنكه شدت حرارت روزهاي داغ پيش رو ذهن را از جولان در فضاي گذشته بازدارد نا‌گزير از نگاهي به گذشته هستيم، نگاهي كه فارغ از برداشت‌هاي احساسي و تحليل‌هاي يك بعدي و ناپخته بتواند مهمترين دستاوردها و نيز نارسايي‌هاي فعاليت‌هاي سياسي و نيز هر آنچه به نوعي به توسعه كشور مربوط مي‌شود را فراروي ما قرار دهد كه تحقق برنامه‌ها و اهداف امروز در آينده جز با تحليل رويدادها و واقعيت‌هاي گذشته ممكن نيست. بر اساس آنچه مي‌گويند:«هيچ جامعه‌اي از گذشته خود خلاصي ندارد» و....

هفته پيش براي شيخ حسن روحاني متفاوت‌تر از گذشته آغاز و به پايان رسيد. دكتر حسن روحاني كه چندسالي است در ساختمان بلندمرتبه مركز پژوهش‌ها و تحقيقات استراتژيك، در نياوران مشغول محاسبات براي شركت در انتخابات مختلف است، بالاخره بر ترديدهاي خود فائق آمد و تصميم گرفت در انتخابات رياست‌جمهوري سال آينده شركت كند.حسن روحاني اوايل هفته پيش به ديدار يكي از مقامات ارشد نظام رفت و ضمن كسب تكليف نسبت به تصميم خود، نظر ايشان را جويا شد كه بنا بر شنيده‌ها، ايشان نيز گفته‌اند ورود شما جهت شركت در انتخابات بسيار خوب است و اگر راي ...

انتخابات بهار سياست است و طبعا هر گروه سياسي و نيز اكثريت مردم نسبت به آن حساس هستند، بويژه براي جامعه‌اي چون ايران كه با بحران‌هاي متعدد اقتصادي، سياسي و اجتماعي و هويتي دست به گريبان است، كوشش براي خروج كم‌هزينه از اين بحران‌ها، منوط به مشاركت و حضور در انتخابات است، البته انتخاباتي كه واجد حداقل‌هاي لازم باشد، به طوري كه دستاوردهاي چنين مشاركتي در هر حال بيش از هزينه‌هايش باشد، با اين حال فراموش نكنيم كه بحراني بودن وضع، و نيز انگيزه خيرخواهانه براي اصلاح امور، لزومآً موجب مشروعيت دادن به اتخاذ  ...

 محمد خاتمي و آغاز اصلاحات در گفت‌وگو با سعيد حجاريان و مصطفي‌ تاج‌زاده 

* آقاي حجاريان اولين جرقه‌هاي كانديداتوري آقاي خاتمي در انتخابات 76 چگونه زده شد و اولين جلساتي كه حول اين موضوع و شخص خاتمي شكل گرفت، مربوط به چه زماني بود؟

حجاريان: قصه به قبل از سال 76 برمي‌گردد. زماني كه خاتمي وزير ارشاد بود، بحث تهاجم فرهنگي مطرح شد. بررسي اين موضوع (تهاجم فرهنگي) به شوراي امنيت ملي محول شد. خود خاتمي در شوراي امنيت ملي حضور داشت و شيخ حسن روحاني هم كه دبير اين شورا بود، براي بررسي اين موضوع از دو جناح دعوت كرد تا در جلسه شركت كنند. تا آنجايي كه به ياد دارم در آن جلسه آقايان جنتي، حسين شريعتمداري، مسيح مهاجري، امين‌زاده، ...

طرح هدفمند كردن يارانه‌هاي احمدي‌نژاد

بهترين زبان براي بررسي هر پديده‌اي زبان آمار است. زباني كه واضح است و صريح. بنابراين براي بررسي طرح جناب آقاي احمدي‌نژاد درباره هدفمند كردن يارانه‌ها بايد بدانيم:اول: مصرف نهايي انرژي كشور در سال 1375 معادل 610 ميليون بشكه بود. اين رقم در سال 1385 به 1034 ميليون بشكه رسيده است. پيش‌بيني مي‌شود مصرف نهايي انرژي كل كشور در سال جاري به رقمي معادل 1200 ميليون بشكه برسد. به اين ترتيب مصرف انرژي كشور ....

گزينه‌هاي قابل تصور براي جريان اصلاح‌طلب در ارتباط با انتخابات رياست‌جمهوري در دور بعد را مي‌توان در شش گزينه خلاصه كرد.

گزينه اول نداشتن كانديدا و عدم شركت فعال در انتخابات است. احتمال انجام اين گزينه از سوي اصلاح‌طلبان بسيار كم است. به علت اينكه عدم حضور در انتخابات و نداشتن يك كانديداي جدي، هزينه‌هايي براي جريان اصلاح‌طلب خواهد داشت. حتي شايد اين تز براي بدنه اصلاح‌طلبان قابل دفاع نباشد. به هر حال تصور اين گزينه ممكن است اما احتمال تحقق آن بسيار كم است...

زماني كه به يك رفتار سياسي وارد شده‌ايم بايد مبناي آن رفتار سياسي و تحليل پشت سر آن روشن شود. من تلاش مي‌كنم از تحليل‌ها دفاع كنم. به عنوان مثال من هميشه منتقد عبور از خاتمي بودم. حتي گاهي اوقات براي تخطئه ما كساني كه شعار عبور از خاتمي مي‌دادند را به ما چسبانده‌اند. اما بنده حتي پشت تريبون مجلس گفتم كه هيچ اشكالي ندارد عده‌اي معتقد به عبور از خاتمي باشند.....

گفت‌وگوي خشايار ديهيمي با محمدرضا خاتمي -۱

ظهر يكي از همين روزهاي گرم تابستاني بود كه ما در دفتر شهروند ميزبان محمدرضا خاتمي و خشايار ديهيمي شديم. از ديهيمي خواسته بوديم تا به جاي ما مقابل خاتمي بنشيند و سوال بپرسد. با هر دوي آنها كه تماس گرفتيم،‌ بي‌اما و اگر پذيرفتند و اين شد كه ما مقدمات را چيديم و آنها گفت‌وشنود را آغاز كردند. هنوز گفت‌وگو آغاز نشده بود كه محمدرضا خاتمي، ديهيمي را خلع سلاح كرد! جاسيگاري روي ميز را برداشت،‌ به كناري گذاشت و ...

گفت‌وگو با ابراهيم اصغرزاده

رضا خجسته رحيمي : ابراهيم اصغرزاده خيلي زود راه  مفارقت از رفقاي دوم خردادي را پيش گرفت و گويي ابايي هم نداشت از اينكه كانديدايي در برابر سيدمحمد خاتمي در انتخابات رياست جمهوري 1380 باشد. او اگرچه مدعي بود كه صرفا يك منتقد است اما رفيق ديروز او، عباس عبدي مي‌گفت: «ابراهيم، موشي است در ديگ اصلاحات.» ابراهيم از دوستان سابق خود بسيار انتقاد كرد و بسيار هم البته انتقاد شنيد. فارغ از مجادلات و منازعات او و دوستانش به سراغ او رفتيم تا بدانيم هدفش از كانديداتوري و ايستادن در برابر موج چه بوده است؟ موج‌سازي؟ با چه ...

شبه دموکراسی برای ایران مفید است؟

سرمقاله شماره 51 هفته‌نامه «شهروند امروز» با عنوان «بحران جانشيني در اصلاح‌طلبان» برخلاف اغلب مقالات آقاي قوچاني از انسجام كافي برخوردار نبود و از خطاي تحليلي رنج مي‌برد. از آنجا كه موضوع يادداشت مذكور درباره انتخابات مهم رياست‌جمهوري آينده است، ارائه توضيحاتي را لازم مي‌دانيم.1- آنچه در علوم سياسي بحران جانشيني گفته مي‌شود در مورد تبعات تغيير در راس هرم قدرت سياسي به ويژه در نظام‌هاي بي‌ثبات است، در حالي كه رئيس‌جمهور ايران شخص دوم كشور است و در راس هرم قدرت نيست. بنابراين تحليل آقاي قوچاني در مورد بحران جانشيني اساسا در مورد رئيس‌جمهور ايران صدق نمي‌كند. جالب آنكه او در ...

اواخر تابستان سال گذشته بود كه لايحه حمايت از خانواده به مجلس هفتم رفت و بحث داغ آن حرارت تابستان را افزود و امسال در اوايل تابستان، مجلس هشتم در ميان لوايح باقي‌مانده از مجلس هفتم و همه مسائلي كه مي‌تواند مطرح باشد، لايحه حمايت از خانواده را بيرون كشيده تا كار ناتمام مجلس هفتم را به انجام رساند. اما همه حرف و حديث‌هاي اين لايحه باقي مانده و بي‌هيچ تغييري مي‌خواهد به صحن علني مجلس راه يابد....

گفت‌وگو با محمدعلي خطيبي، نماينده ايران در هيات عامل اوپك

نخستين آزمون محمدعلي خطيبي ماه آينده رقم خواهد خورد. او بايد براي نخستين بار در جلسه هيات عامل اوپك، به عنوان نماينده ايران شركت كند. متولد نيمه نخست دهه 30 است و فارغ‌التحصيل رشته شيمي است. نخستين مصاحبه بلند او با مطبوعات در حالي با شهروند امروز انجام شد كه وي به همراه خانواده‌اش در سفر بود. همين‌جاست كه بايد به خاطر فرصتي كه براي اين گفت‌وگو گذاشت از او تشكر كرد. مابقي را در متن گفت‌وگو بجوييد...