تبليغاتX
شهروند امروز
 
 
مگر مشروطه پیروز نشد؟ - محمد قوچانی

در ضرورت اعلامیه ایرانی حقوق بشر

 

«(سيدحسن) تقي‌زاده بعد از چهل – پنجاه سال كه از آن قضايا (مشروطه) گذشته بود مي‌گفت اگر ما با محمدعلي شاه راه آمده بوديم و جواني نكرده بوديم، شايد مشروطه آنچنان كه مطلوب بود مي‌ماند.»

ايرج افشار، مجله بخارا/ ش 47/ ص 180

و اين تقي‌زاده‌ همان روشنفكر تندرو و لائيك انقلابي عصر مشروطه ايراني است كه به تقليد از ژاكوبن‌هاي فرانسوي حزب دموكرات را ساخت و در عالم قياس سوداي روسپه ايران شدن داشت و مي‌خواست ايراني را از فرق سر تا نوك پا غربي كند و علماي مشروطه‌خواه را چنان برانگيخت كه خود از هراس ارتداد گريخت و از مخالفت افراطي با شاه قاجار و سنگ‌اندازي در راه تاسيس مجلس سنا به سناتوري عصر پهلوي و رياست مجلس سنا رسيد و سر پيري از مشروطه‌خواهي به عمله ظلمه تبديل شد. پنجاه سال براي اعتراف زمان درازي است اما فرض كنيد تقي‌زاده جوان مي‌شد و با محمدعلي‌شاه مصالحه مي‌كرد. ...


ادامه ي نوشته ...

تذبذب سياسي - عباس عبدي
تذبذب در لغت به معناي جنبيدن چيزي است كه به هوا آويزان است و در اصطلاح به افراد مردد و دودل و شايد هم در حالت افراطي‌تر آن به افراد چنددل گفته مي‌شود. معناي اصطلاحي آن را با رجوع به معناي لغوي پيش‌گفته بهتر مي‌توان درك كرد. وقتي كه پاي آدم روي زمين و به محل محكمي بند نباشد، و به جاي آن از هوا آويزان شود، كافي است با كمترين تغيير خارجي يا حتي نفس كشيدن داخلي، به جنبش درآيد. در سياست هم اين اصل صادق است، وقتي سياست ريشه در خاك و زمين محکم نداشته باشد، تذبذب گريبان فرد يا گروه سياسي را مي‌گيرد......

ادامه ي نوشته ...

پرونده : سنتوری

سرانجام «سنتوري» آخرين ساخته داريوش مهرجويي با تمام اصلاحات و تغييراتي كه به آن دچار شد، بدون اينكه اكران عمومي را تجربه كند به بايگاني وزارت ارشاد رفت تا شايد روزي با نظر موافق مسوول يا مسوولاني كه اكران در شرايط حاضر را به نفع او نمي‌ديدند، رنگ پرده نقره‌اي سينما را به خود ببيند.

گويا مهرجويي از همان ابتدا پيش‌بيني چنين روزي را مي‌كرد كه مي‌خواست فيلمش را هرچه زودتر و بدون اينكه با چنين روزهايي تلاقي كند به اكران درآورد....

 


ادامه ي نوشته ...

نايب شيخ الرئيس - رضا خجسته رحيمي

حسن روحاني سوداي سربالا دارد. او در روزهاي گذشته به ديدار هاشمي رفسنجاني رفته، با او به مذاكره نشسته و براي ورودي تمام عيار و با يال و كوپال به عرصه انتخابات پارلمان، از شيخ‌الرئيس خويش، رخصت طلبيده است. او خود را هادي اعتدال خوانده و در چنين رويايي، اكنون سوداي آن دارد كه يك دست به سوي چپ و دستي به سوي راست، چرخي ميانه ميدان زند و به طرفه‌العيني، رهبري ميانه‌روهاي جناحين را براي ورود به پارلمان هشتم عهده‌دار شود. ورود زودهنگام حسن روحاني به عرصه اما آنگاهي حادث شد كه سياستمداران مستقر در حزب«اعتدال و توسعه» به ديدار اكبر هاشمي رفتند و از او خواستند تا خيمه اعتدال را برپا سازد تا بدين ترتيب بر عمود اين خيمه، ائتلافي را سامان دهند و كامجويي سوسياليست‌هاي تخيلي از پارلمان را در دور آينده، محدود سازند. هاشمي اما در رد اين مطالبه، نگاه‌ها را روانه حسن روحاني ساخت كه چه‌بسا پدرخوانده اكنون ترجيح مي‌دهد يك ناظر تاثيرگذار باشد تا يك عامل تاثيرپذير. اينچنين است كه او در غيبت خود، راه را براي ورود «روحاني سياستمدار» هموار مي كند...


ادامه ي نوشته ...

پرونده : همسرايي شجريان ها

1 - ميراث دار باربد – مجيد رئوفي

شجريان را داريم، پس مي‌توانيم همچنان سرمان را بالا بگيريم و به زنده بودن موسيقي ايراني اميدوار باشيم.

شجريان را داريم، پس از انتظار كشيدن براي شنيدن نواهاي جديد مسحوركننده كه ما را حالي به حالي مي‌كند، دست بر نمي‌داريم. منتظر مي‌نشينيم و چشم به در مي‌مانيم.

با شجريان هنوز به ظهور شاهكاري مثل «شب، سكوت، كوير» از دل اين سكوت آزاردهنده موسيقي ملي،  اميد داريم.

مي‌توانيم دوباره و هزارباره، صداي آسماني او را بشنويم و هر بار به كشف و شهود لطايف نهاني صداي او نايل شويم.

شجريان را داريم، پس چه باك از هجوم بي‌مروت كارنابلدان. چه باك از هجمه تخريب‌گران ميراث باربد و نكيسا.


ادامه ي نوشته ...

مشروطه لیبرالی یا مشروطه سوسیالیستی - اميرحسين تيموري

مشروطه ايراني در گفت‌وگويي كوتاه با چارلز كورزمن، استاد جامعه‌شناسي در دانشگاه كاروليناي شمالي

 

1) چند سال پيش مقاله‌اي ديدم از شما با عنوان؛ بافتن ايران در درخت ملل. در آن مقاله به چه وجوهي از تاريخ و فرهنگ ايران زمين پرداخته‌ايد؟

وقتي هشت سال پيش در تهران بودم به موزه فرش ايران رفتم و فرش معروفي را ديدم. اشخاصي مانند؛ جورج واشنگتن، كريستوفر كلمبوس، كوئين ويكتوريا، محمدعلي‌شاه، ناصرالدين‌شاه، مظفرالدين‌شاه و بسياري ديگر تصويرشان در آن فرش نقش بسته بود. آن فرش را سمبل ناسيوناليسم و مشروطه‌خواهي ايرانيان و گره زدن ايران به جامعه بين‌الملل يافتم. اين نكات مرا به نوشتن آن مقاله و طرح مباحثي چون؛ مشروطه‌خواهي و ناسيوناليسم ايراني راهنمايي كرد......


ادامه ي نوشته ...

پاييز پدرسالار -- نینا خروشچف

نوه خروشچف از زوال ديكتاتوري و حكومت ايدئولوژيك مي‌نويسد - ترجمه فرزانه سالمی

مشاهده گذار فيدل كاسترو از زندگي به بيماري و مرگ شايد فقط از گابريل گارسيا ماركز بر مي‌آمد؛ ماركزي كه در رمان «پاييز پدرسالار»ش به خوبي فلاكت اخلاقي، فلج سياسي و كسالت وحشيانه جامعه هنگام نزديك شدن مرگ ديكتاتور چندين‌ساله‌اش را به تصوير كشيده بود.كنار رفتن «فرمانده فيدل» از قدرت در كوبا و تصاويري كه هنگام بيماري از او منتشر شد، زوال بيولوژيك كاسترو را مقابل چشمان ما قرار مي‌داد. وقتي زمانش فرا برسد، تغيير در كوبا هم به همان وضوح تغيير در كاسترو قابل مشاهده خواهد بود.ديكتاتورهايي مثل استالين، فرانكو، تيتو و مائو همگي ابزار و روش‌هاي مشتركي را به كار مي‌بردند. نحوه خارج شدن آنها از صحنه اما متفاوت بود؛ و اين تفاوت‌ها مي‌تواند در سال‌ها و دهه‌هاي آينده، تغييرات بزرگي در جوامع تحت حكومت آنها پديد بياورد.....


ادامه ي نوشته ...

شماره جدید شهروند منتشر شد

پرونده : قيصر امين پور

شهيدي كه شاعر شد - محمد قوچاني

اگر با مرور فيلم‌هاي محسن مخملباف يا ابراهيم حاتمي‌كيا مي‌توان دگرديسي فيلمسازان برآمده از انقلاب اسلامي ايران را تماشا كرد، با شعرهاي قيصر امين‌پور مي‌توان همين كار را در عرصه ادب فارسي كرد. اما پرسش اينجاست كه قيصر كدامين راه را برگزيده است: راه مخملباف يا راه حاتمي‌كيا را؟ راه آنكه از «توبه نصوح» شروع كرد و به «سكس و فلسفه» رسيد يا آنكه با «ديده‌بان» آغاز كرد و اكنون به «آژانس شيشه‌اي» و «به نام پدر» رسيده است؟ قيصر البته به عنوان هنرمندي مستقل جايگاهي رفيع‌تر از قياس دارد اما دوگانه «مخملباف- حاتمي‌كيا» ظاهرا آشناترين و گوياترين تصوير براي فهم دگرديسي هنرمندان برآمده از انقلاب اسلامي ايران است. اين قياس‌ها البته همه بر بستر يك واقعيت استوار است و آن دو نوع دگرديسي در نسل انقلاب است:


ادامه ي نوشته ...

ديويد فينچر؛ سيماي نابغه‌اي در ميان جمع - محسن آزرم

... اما جهان جاي امني نيست

... همه‌چيز از 1979 شروع شد؛ پاي پسرك هفده‌ساله‌اي كه‌ مي‌خواست سر از كار سينما درآورد، به استوديويي باز شد كه «استيون اسپيلبرگ» و «جورج لوكاس» راه انداخته بودند. نقطه اول، نقطه شروع، همين‌جا بود. قرار نبود كاري بكند، بايد مي‌نشست و همه‌چيز را به‌دقت زير نظر مي‌گرفت. مي‌خواست سينما را ياد بگيرد و فهميده بود كه اول از همه بايد جزئي‌ترين چيزها را ببيند. از دل اين گوشه‌اي نشستن و همه‌چيز را زير نظر گرفتن بود كه كم‌كم ايده‌ها به ذهنش رسيدند و وقتي مديران استوديو ديدند كه پسرك هفده‌ساله چه ايده‌هاي خلاقانه‌اي دارد، اجازه دادند كه بيشتر از قبل به گوشه‌هاي‌ استوديو سرك بكشد و درباره هر چيزي كه دوست دارد نظر بدهد...

 


ادامه ي نوشته ...

جنجال تازه تن تن - برمك بهرمند

هرژه؛ داستان‌نویسی که نژادپرست نیست

کتاب «تن‌تن در کنگو» از کتابفروشی‌ها بیرون کشیده شد

جامعه جهانی این روزها کمتر تاب تحمل نژادپرستی را دارد. برای همین، یکی از کتاب‌های ماجراهای تن‌تن را از بخش کتا‌ب‌های ویژه کودکان یک کتابفروشی زنجیره‌ای بیرون کشیده. اما هرژه، بیشتر از اینکه یک مقاله‌نویس نژادپرست باشد، یک گزارش‌نویس انسان‌دوست بوده که قرن بیستم را با بالا و پایین‌هایش برای ما روایت کرده است.«برخی استیک ران دوست دارند، برخی ماهیچه ساق یا دست را ترجیح می‌دهند و اگرچه اکثریت‌شان کله نمی‌خورند، اما قبیله‌هایی هم دیده‌ام که کله را به هر چیز دیگر ترجیح می‌دهند.»


ادامه ي نوشته ...

شهرت بر فراز منبر – فريد مدرسي

بازخواني دغدغه هاي شيخ احمد كافي

«من خيلي بچه سال بودم و كوچك بودم. با يك قبا و عرقچين كه بر سر داشتم، وارد مدرسه نواب مشهد شدم. يكي از آقايان روحاني متنفذ آن روز، دستي روي سر من كشيد و گفت: آقاپسر، طلبه‌اي؟ گفتم: بله آقا. او چندين مرتبه به من گفت: احسنت، آفرين، درس بخوان تا يكي از خدمتگزاران دين شوي و همين تشويق و ترغيب و نظاير آن برخوردها بود كه مرا در نوكري به دين علاقه‌مند و راسخ و ثابت‌قدم نگاه داشت.» اين خاطرات «شيخ احمد كافي» از زمان ورود به مدرسه علميه در سن 12 سالگي است. شيخ احمد از منبري‌هاي معروف شد كه روزانه گاهي 10 بار منبر مي‌رفت. اين جايگاه كافي و نفوذ كلام او در ميان عوام و توده مردم از آغاز كودكي در رفتار و كردارش مستتر بود......


ادامه ي نوشته ...

پرونده : اعتکاف ، سه شب در مسجد

مساجد ايران، از شب شنبه تا غروب دوشنبه هفته پيش، ميزبان روزه‌داران معتكفي بود كه براي كناره‌گيري موقت از زندگي روزمره، در شبستان مسجد بست نشسته بودند. آنها دعا مي‌خواندند، به سخنراني مذهبي و عزاداري گوش مي‌سپردند و قرآن را ختم مي‌كردند. 25 هزار دانشجوي سراسر كشور در مراسم اعتكاف مساجد دانشگاه‌هاي ايران شركت كرده بودند.....


ادامه ي نوشته ...

گفت‌وگوي مازيار ميري با محمدعلي ابطحي در حوزه‌هاي فوتبال، جامعه و سياست

گفت‌وگويي متفاوت است. يك كارگردان سينما در برابر يك چهره سياسي. مازيار ميري براي كساني كه سينماي ايران را جدي‌تر پيگيري مي‌كنند نامي شناخته شده است. كارگردان فيلم‌هاي قطعه ناتمام، به آهستگي و پاداش سكوت كه اين آخري هم‌اكنون روي پرده‌هاي سينما در حال اكران است. درباره محمدعلي ابطحي اما توضيحي لازم نيست. او را به بي‌پروايي‌اش در بيان مسائلي كه مي‌انديشد مي‌شناسيم. ابطحي در دوران مشهور به اصلاحات يكي از محبوب‌ترين و سرشناس‌ترين چهره‌هاي اين جبهه بود كه برخلاف بسياري از همفكرانش در سال‌هاي اخير هم از صحنه كنار نرفته است. او استمرار محبوبيت‌اش را مي‌تواند مديون وبلاگ‌اش باشد كه در آن به داغ‌ترين مسائل سياسي و اجتماعي مي‌پردازد و مخاطبان بسياري نيز دارد.....


ادامه ي نوشته ...

پرونده : تعلق قانون مجازات اسلامی
گفت و گو با دکتر محمد علی اردبیلی - مریم باقی

هفته گذشته بود كه جدالي آرام ميان دو قوه نظام در گرفت و آن بر سر قانون مجازات اسلامي بود. مجلس شوراي اسلامي به تمديد اجراي آزمايشي 497 ماده قانون مجازات راي نداد و بي‌قانوني را به تمديد قانوني موقتي كه تكرار دوره‌هاي آزمايشي، آن مفهوم آزمايشي بودن زير سوال برده، ترجيح داد تا تاخير قوه قضائيه را در تدوين اين قانون و تقديم به مجلس، رخ‌نمايي كند.مجلس هفتم كه سال گذشته به تمديد يك‌ساله اين قانون راي داده بود، اين بار به درستي نخواست كه چنين تمديدي كند زيرا از دوره چهارساله آن كه رو به اتمام است فراتر مي‌رفت. زيرا سمت نمايندگان قائم به شخص است و نمي‌توانند آن را به ديگران واگذار كنند. اما اين واگذاري در سال‌هاي 1370 و 1375 در اين‌باره انجام شد و نمايندگان بيش از دوره نمايندگي خود قانون آزمايشي را به تصويب رساندند، اما با اين وضعيت بي‌قانوني در اين‌باره چه بايد كرد؟


ادامه ي نوشته ...